«Тусклый свет из окна кухни достигал погреба. У Николая вдруг все похолодело внутри. Он мгновенно протрезвел, и почему-то очень ясно вспомнил, что оставил вчера вечером Вовку в погребе. Отгоняя дурные мысли, он в два прыжка оказался у занесенной снегом двери, которая была закрыта не полностью. Через узкую щель снег намело и внутрь. Николай рывком приподнял дверь, под собственной тяжестью опустившуюся в ледяную канавку, рванул ее на себя и замер: на пороге лежал Вовка…».

Александр НОВИКОВ, «Роковое застолье».
Вы тут: Главная»Рубрики»Литература»Обзоры»

Дарогі, якія нас яднаюць

03/06/2017 в 19:06 Алесь Новікаў литресурсы

Поскольку я подписчик газеты «ЛіМ», то имею возможность потреблять свежие новости, а не информацию двухнедельной давности с сайта газеты. Сам прием – публикация на сайте более поздних номеров – оправдан: надо поддерживать бумажный вариант.

 

Вчера получил очередной 22-й номер газеты. Как и предполагал ранее, меня душат Ф.Скориной. Художественная часть газеты, неимоверно разросшаяся, не интересна мне. Вернее, редко нахожу что-то для себя. Полагаю, что это не вина, а беда редакции, обстоятельств.

 

Однако нашел интересный материал, хотя он и направлен на рекламу, как я понимаю, мало посещаемого портала «Созвучие». Это интервью с Министром информации Лилией Ананич.

 

Полагаю, что новый дизайн (движок) сайта будет совершенствоваться. Пока внешний вид примитивен, а треть главной страницы занимает шапка ресурса. Зачем название писать метровыми буквами?

 

Постараюсь периодически искать что-то позитивное на этом, несомненно, важном для литераторов и любителей литературы сайте. Интересно – будет ли на нем представлено творчество поэта Валерия Гришковца или прозаиков Анатолия Резановича и Анатолия Андреева, например? Пока же публикую интервью, а для русскоязычных читателей – мой перевод.

 

Алесь Новікаў

***    

 

Дарогі, якія нас яднаюць
 

КРАІНЫ ствараюцца асобамі, нездарма асобы прэзентуюць краіну ў свеце. А калі чалавек сваёй дзейнасцю паўплываў на фарміраванне і развіццё розных культур, то яго імя становіцца знакавым для шырокай прасторы і працягвае натхняць і гуртаваць вакол сябе. У плынь дыялогу ўключаюцца іншыя. З такімі думкамі сёлета Беларусь удзельнічае ў маскоўскім кніжным фестывалі, дзе ў цэнтры ўвагі для нас будзе Асоба першадрукара.

 

У пярэдадзень сумеснага пасяджэння Савета па гуманітарным супрацоўніцтве дзяржаў-удзельніц СНД і Праўлення Міжнароднага фонду гуманітарнага супрацоўніцтва дзяржаў-удзельніц СНД мы звярнуліся да старшыні згаданага савета міністра інфармацыі Рэспублікі Беларусь Ліліі АНАНІЧ з просьбай адказаць на некаторыя пытанні газеты «Літаратура і мастацтва», якія датычаць у тым ліку міжнародных літаратурных стасункаў.

 

– Лілія Станіславаўна, у Маскве, ў Дзелавым і культурным комплексе Пасольства Рэспублікі Беларусь, у Расійскай Федэрацыі, пройдуць адразу два знакавыя мерапрыемствы...

 

– Так, гэта сумеснае пасяджэнне Савета па гуманітарным супрацоўніцтве дзяржаў-удзельніц СНД і Праўлення Міжнароднага фонду гуманітарнага супрацоўніцтва СНД, а таксама круглы стол, які Міністэрства інфармацыі ладзіць сумесна з Саюзам пісьменнікаў Беларусі і Выдавецкім домам «Звязда», – «Дыпламатыя слова: 500-годдзе беларускага кнігадрукавання ў кантэксце сусветнай культуры». Абедзве пляцоўкі, спадзяюся, стануць прасторай шырокага абмеркавання актуальных клопатаў у сферы гуманітарнага супрацоўніцтва ў межах Садружнасці Незалежных Дзяржаў. Невыпадкова, што да ўдзелу ў круглым стале мы запрасілі беларускіх літаратараў, кнігавыдаўцоў. А на пасяджэнні савета збіраемся разгледзець і работу інтэрнэт-партала «Сугучча: літаратура і публіцыстыка краін Садружнасці» sozvuchie.by.

 

Дарэчы, якраз у гэтыя дні ў Маскве, на Крамлёўскай плошчы, будзе працаваць і выстаўка «Кнігі Расіі».

 

– Невыпадкова мастацкая літаратура становіцца прадметам такой сур'ёзнай увагі?..

 

– I мастацкая літаратура, і публіцыстыка... Але самае галоўнае: даўно наспеў час больш уважліва падыходзіць да выкарыстання гуманітарнай, асветніцкай інфармацыі ў захаванні і развіцці стасункаў паміж краінамі і народамі. Мне падаецца, што інтэрнэт-партал «Сугучча» (пры ўмове, што пяройдзе на новую, больш сур'ёзную платформу, тэхналагічна зробіць крок наперад) якраз і здольны годна вырашаць гэтую няпростую задачу. Сёння ж да мадэрацыі ў фармаце прадстаўлення чытачам свету нацыянальных літаратур праз беларускі інтэрнэт-рэсурс ужо далучыліся ўсе краіны Садружнасці. Пэўна, паспрыяла гэтаму і тая праца, якую ў галіне міжнародных літаратурных, кніжных зносін вяло Міністэрства інфармацыі і ў ранейшыя гады. Яшчэ ў 2007 годзе мы пачалі праводзіць міжнародны круглы стол пісьменнікаў пад агульнай ідэяй «Мастацкая літаратура як шлях адзін да аднаго». Успамінаю, колькі ж пісьменнікаў за гэты час пабывала не толькі ў Мінску, але і ў гарадах, дзе ладзіліся Дні беларускага пісьменства. Назаву хаця б некаторых: Аляксандр Казінцаў, Юрый Казлоў, Георгій Прахін, Алесь Кажадуб, Аляксандр Лівергант, Любоў Турбіна, Барыс Косцін, Вячаслаў Купрыянаў, Валерый Казакоў, Рэнат Харыс, Вячаслаў Ар-Сяргі, Роберт Мінулін, Уладзімір Бяразеў... I гэта – толькі з Расіі. Прыязджалі пісьменнікі з Азербайджана, Арменіі, Украіны, Казах-стана, Таджыкістана, Малдовы... А яшчэ мы трэці год запар ладзім міжнародны сімпозіум літаратараў «Пісьменнік і час». I на нашай беларускай пляцоўцы празаікі, паэты, перакладчыкі, публіцысты краін СНД сустракаліся, знаёміліся з калегамі з Балгарыі, Польшчы, Літвы, Латвіі, Эстоніі, Італіі, Чарнагорыі, Сербіі, Кітая, Турцыі, Пакістана, Ізраіля...

 

– Гэта значыць, што эмпірычнага матэрыялу для sozvuchie.by звышдастаткова...

 

– Цяперашнім мадэратарам у Выдавецкім доме «Звязда» толькі застаецца, што набіраць хуткасці і вылучаць розныя тэхналагічныя навацыі, якія б дапамагалі як мага шырэй прадстаўляць жыццё народаў у краінах Садружнасці...

 

Тут магла б знайсці сваё месца і электронная бібліятэка сучаснай мастацкай літаратуры краін СНД... Ведаю, што за апошнія гады па-беларуску і па-руску мы выпусцілі не толькі серыю «Сугучча сэрцаў», а стварылі сапраўды велізарную бібліятэку сучаснай прозы і паэзіі народаў Садружнасці. Досыць многа кніг выйшла ў Выдавецкім доме «Звязда»: туркменскіх паэтаў Агагельды Алана-зарава, Касыма Нурбадава, казахскіх – Абая, Немата Келімбетава, пісьменнікаў Расіі – Любові Турбіной, Алеся Кажадуба, Валерыя Казакова, Роберта Мінуліна, Вячаслава Ар-Сяргі, Барыса Косціна, Валянціна Распуціна, Аляксандра Чэрняка, Уладзіміра Шуглі, Яўгенія Еўтушэнкі... У «Мастацкай літаратуры», прыватных выдавецтвах, у серыі «Бібліятэка Саюза пісьменнікаў Беларусі» ў нас выдаюцца кнігі пісьменнікаў краін СНД...

 

– I літаратурна-мастацкая перыёдыка ўважлівая да нацыянальных літаратур Садружнасці...

 

– У «Нёмане» для гэтага ёсць адмысловая рубрыка, ці нават цэлы раздзел, – «Сябрына». Даволі шмат перакладных твораў друкуецца на старонках газеты «Літаратура і мастацтва», у іншых выданнях. Трывалыя стасункі ў беларускіх часопісаў з казахскімі літаратарамі. Гэта заўважна і па партале sozvuchie.by. Гляджу, што побач са старонкай «Літаратурны Казахстан» тут ёсць і асобныя інтэрнэт-старонкі «Абай крочыць па планеце», «Свет Мухтара Аўэзава», «Немат Келімбетаў»... I яны актыўна насычаюцца, з дня ў дзень дапаўняюцца. Пра Абая і Аўэзава матэрыялы выстаўляюцца на розных мовах: зразумела, на рускай, казахскай і беларускай, але яшчэ і на нямецкай, англійскай ды іншых. Вучоныя-літаратуразнаўцы з Казахстана лічаць за гонар прадставіць свае даследаванні менавіта на беларускім інтэрнэт-рэсурсе. Толькі з Інстытута літаратуры і мастацтва імя М.А.Аўэзава з Алматы ў нас некалькі актыўных карэспандэнтаў: кандыдат філалагічных навук Святлана Ананьева, доктар філалагічных навук Алімжан Хамраеў, кандыдат філалагічных навук Айнур Машакава. А яшчэ з Казахстана нам дасылаюць свае творы пісьменнікі Амантай Ахетаў, Рыма Арцем'ева, Любоў Шашкова, Валерый Міхайлаў...

 

– Безумоўна, магчымасці ў электронных сацыяльных сетак зусім іншыя, чым розгалас ад публікацыі ў навуковым часопісе з абмежаваным тыражом.

 

– Думаю, што ў дадзеным выпадку спрацоўвае не толькі гэта. Проста спецыялістам у той ці іншай гуманітарнай галіне хочацца адчуваць найперш увагу з боку пэўнага міжнароднага асяроддзя. А да sozvuchie.by цягнуцца і ў якасці аўтараў, і ў якасці чытачоў спецыялісты, пісьменнікі з усяго свету. Электронны рэсурс патрабуе новага фармату, новых творчых тэхналогій і, калі хочаце, усведамлення, што ў інтэрнэт-рэсурсе павінны працаваць іншыя жанры. Вось, напрыклад, нядаўна сайт размясціў поўны тэкст адной аповесці, якая падчас падрыхтоўкі да публікацыі і пасля надрукавання ў папяровай версіі выклікала шмат дыскусій, спрэчак. Побач з тэкстам – рэцэнзіі, артыкулы, рэплікі. Своеасаблівы літаратурна-крытычны форум. Калі іншыя калегі прачыталі частку даволі сур'ёзных водгукаў, шмат у каго ўзнікла задума і самому далучыцца да абмеркавання. Хіба гэта не цікава?!.

 

– Але, несумненна, такі праект знойдзе сябе, пачне прыносіць медыйную карысць, здольны стаць знакавым і рэзанансным, калі будзе рабіцца ў супольніцтве з іншымі краінамі...

 

– Дзеля гэтага якраз беларускі бок і рыхтуе размову пра партал sozvuchie.by на пашыраным пасяджэнні савета з удзелам прадстаўнікоў розных краін. У нас ужо сёння ёсць досвед зносін з нацыянальнымі пісьменніцкімі аб'яднаннямі, рознымі навуковымі і масавымі бібліятэкамі, літаратурнымі музеямі з розных краін Садружнасці. I таму такімі цікавымі і паўнавартаснымі падаюцца, на мой погляд, згаданыя старонкі, прысвечаныя казахам Абаю, Мухтару Аўэзаву, Немату Келімбетаву, удмурту Вячаславу Ар-Сяргі, калмыку Міхаілу Хонінаву, армянам Гевору Эміну, Авеціку Ісаакяну, Егішу Чарэнцу... Ды і праз партал расказваем свету пра пісьменнікаў Беларусі. У год 500-годдзя беларускага кнігадрукавання актыўна працуе старонка «Францыск Скарына». З імёнамі беларускіх класікаў Якуба Коласа і Янкі Купалы таксама звязаныя асобныя інтэрнэт-пляцоўкі. А сёлета якраз Беларусь адзначае 135-гадовы юбілей гэтых мастакоў слова. Вось і ёсць магчымасць перакладчыкам, літаратуразнаўцам з іншых прастораў зазірнуць на партал, знайсці тэксты для перакладу, пазнаёміцца з новымі літаратуразнаўчымі, гісторыка-літаратурнымі даследаваннямі, а таксама па меры неабходнасці звярнуцца да ілюстрацыйнага матэрыялу. I гэта пры ўмове, што ўсе матэрыялы ўзроўневыя, вывераныя, пазбаўленыя пустой сенсацыйнасці.

 

Яшчэ адна важная акалічнасць – партал sozvuchie.by спрыяе прасоўванню нацыянальных літаратур у шырокі свет. Робіцца гэта сёння, вядома, праз рускую мову як мост для зносін. Так што спадзяюся на развіццё беларускага інтэрнэт-праекта. Вельмі хацелася б бачыць гэты электронны прадукт – «Сугучча: літаратура і публіцыстыка краін Садружнасці» sozvuchie.by – міжнародным гуманитарным парталам.

 

Гутарыў Мікола БЕРЛЕЖ


 

Дороги, которые нас объединяют

(перевод: А.Новиков)

 

СТРАНЫ создаются личностями, не зря личности презентуют страну в мире. А если человек своей деятельностью повлиял на формирование и развитие различных культур, то его имя становится знаковым для обширного пространства и продолжает вдохновлять и сплачивать вокруг себя. В течение диалога включаются другие. С такими мыслями в этом году Беларусь участвует в московском книжном фестивале, где в центре внимания для нас будет Личность первопечатника.

 

В канун совместного заседания Совета по гуманитарному сотрудничеству государств-участников СНГ и Правления Международного фонда гуманитарного сотрудничества государств-участников СНГ мы обратились к председателю упомянутого совета, министру информации Республики Беларусь Лилии Ананич с просьбой ответить на некоторые вопросы газеты «Литература и искусство», которые касаются в том числе международных литературных отношений.

 

Лилия Станиславовна, в Москве, в Деловом и культурном комплексе Посольства Республики Беларусь, в Российской Федерации, пройдут сразу два знаковых мероприятия...

 

– Да, это совместное заседание Совета по гуманитарному сотрудничеству государств-участников СНГ и Правления Международного фонда гуманитарного сотрудничества СНГ, а также круглый стол, который Министерство информации организует совместно с Союзом писателей Беларуси и Издательским домом «Звязда», – «Дипломатия слова: 500-летие белорусского книгопечатания в контексте мировой культуры». Обе площадки, надеюсь, станут пространством широкого обсуждения актуальных забот в сфере гуманитарного сотрудничества в рамках Содружества Независимых Государств. Неслучайно, что к участию в круглом столе мы пригласили белорусских литераторов, книгоиздателей. А на заседании совета собираемся рассмотреть и работу интернет-портала «Созвучие: литература и публицистика стран Содружества» sozvuchie.by.

 

Кстати, как раз в эти дни в Москве, на Кремлевской площади, будет работать и выставка «Книги России».

 

Неслучайно художественная литература становится предметом такого серьезного внимания?..

 

– И художественная литература, и публицистика... Но самое главное: давно пришло время более внимательно подходить к использованию гуманитарной, просветительской информации в сохранении и развитии отношений между странами и народами. Мне кажется, что интернет-портал «Созвучие» (при условии, что перейдет на новую, более серьезную платформу, технологически сделает шаг вперед) как раз и способен достойно решать эту непростую задачу. Сегодня же к модерации в формате представления читателям мира национальных литератур через белорусский интернет-ресурс уже присоединились все страны Содружества. Наверное, поспособствовала этому и та работа, которую в области международных литературных, книжных отношений вело Министерство информации и в прежние годы. Еще в 2007 году мы начали проводить международный круглый стол писателей под общей идеей «Художественная литература как путь друг к другу». Вспоминаю, сколько же писателей за это время побывало не только в Минске, но и в городах, где проводились Дни белорусской письменности. Назову хотя бы некоторых: Александр Казинцев, Юрий Козлов, Георгий Пряхин, Алесь Кожедуб, Александр Ливергант, Любовь Турбина, Борис Костин, Вячеслав Куприянов, Валерий Казаков, Ренат Харис, Вячеслав Ар-Серги, Роберт Минулин, Владимир Беразев... И это – только из России. Приезжали писатели из Азербайджана, Армении, Украины, Казахстана, Таджикистана, Молдовы... А еще мы третий год подряд проводим международный симпозиум литераторов «Писатель и время». И на нашей белорусской площадке прозаики, поэты, переводчики, публицисты стран СНГ встречались, знакомились с коллегами из Болгарии, Польши, Литвы, Латвии, Эстонии, Италии, Черногории, Сербии, Китая, Турции, Пакистана, Израиля...

 

Это значит, что эмпирического материала для sozvuchie.by предостаточно...

 

– Нынешним модераторам в Издательском доме «Звезда» только остается, что набирать скорости и выделять различные технологические новации, которые бы помогали как можно шире представлять жизнь народов в странах Содружества...

 

Здесь могла бы найти свое место и электронная библиотека современной художественной литературы стран СНГ... Знаю, что за последние годы по-белорусски и по-русски мы выпустили не только серию «Созвучие сердец», а создали действительно огромную библиотеку современной прозы и поэзии народов Содружества. Достаточно много книг вышло в Издательском доме «Звезда»: туркменских поэтов Агагельды Аланазарова, Касыма Нурбадова, казахских – Абая, Немата Келимбетова, писателей России – Любови Турбиной, Алеся Кожедуба, Валерия Казакова, Роберта Минулина, Вячеслава Ар-Серги, Бориса Костина, Валентина Распутина, Александра Черняка, Владимира Шугли, Евгения Евтушенко... в «Художественной литературе», частных издательствах, в серии «Библиотека Союза писателей Беларуси» у нас издаются книги писателей стран СНГ...

 

И литературно-художественная периодика внимательна к национальным литературам Содружества...

 

– В «Нёмане» для этого есть специальная рубрика, или даже целый раздел, – «Сябрына». Довольно много переводных произведений печатается на страницах газеты «Литература и искусство», в других изданиях. Прочные отношения у белорусских журналов с казахскими литераторами. Это заметно и по порталу sozvuchie.by. Смотрю, что рядом со страницей «Литературный Казахстан» здесь есть и отдельные интернет-страницы «Абай шагает по планете», «Мир Мухтара Ауэзова», «Немат Келимбетов»... И они активно насыщаются, изо дня в день дополняются. Об Абае и Ауэзове материалы выставляются на разных языках: разумеется, на русском, казахском и белорусском, но еще и на немецком, английском и других. Ученые-литературоведы из Казахстана считают за честь представить свои исследования именно на белорусском интернет-ресурсе. Только из Института литературы и искусства им М.А.Ауэзова из Алматы у нас несколько активных корреспондентов: кандидат филологических наук Светлана Ананьева, доктор филологических наук Алимжан Хамраев, кандидат филологических наук Айнур Машакова. А еще из Казахстана нам присылают свои произведения писатели Амантай Ахетов, Римма Артемьева, Любовь Шашкова, Валерий Михайлов...

 

Безусловно, возможности в электронных социальных сетях совсем другие, чем резонанс от публикации в научном журнале с ограниченным тиражом.

 

– Думаю, что в данном случае срабатывает не только это. Просто спецыялистам в той или иной гуманитарной области хочется чувствовать прежде всего внимание со стороны определенной международной среды. А к sozvuchie.by тянутся и в качестве авторов, и в качестве читателей специалисты, писатели со всего мира. Электронный ресурс требует нового формата, новых творческих технологий и, если хотите, осознания, что в интернет-ресурсе должны работать другие жанры. Вот, например, недавно сайт разместил полный текст одной повести, которая во время подготовки к публикации и после опубликования в бумажной версии вызвала много дискуссий, споров. Рядом с текстом – рецензии, статьи, реплики. Своеобразный литературно-критический форум. Если другие коллеги прочитали часть довольно серьезных отзывов, много у кого возникла мысль и самому присоединиться к обсуждению. Разве это не интересно?!.

 

Но, несомненно, такой проект найдет себя, начнет приносить медийную пользу, способен стать знаковым и резонансным, если будет делаться в содружестве с другими странами...

 

– Для этого как раз белорусская сторона и готовит беседу о портале sozvuchie.by на расширенном заседании совета с участием представителей разных стран. У нас уже сегодня есть опыт общения с национальными писательскими объединениями, различными научными и массовыми библиотеками, литературными музеями из разных стран Содружества. И поэтому такими интересными и полноценными предоставляются, на мой взгляд, упомянутые страницы, посвященные казахам Абаю, Мухтару Ауэзову, Немату Келимбетову, удмурту Вячеславу Ар-Серги, калмыку Михаилу Хонинову, армянам Гевору Эмину, Аветику Исаакяну, Егише Чаренцу... Да и через портал рассказываем миру о писателях Беларуси. В год 500-летия белорусского книгопечатания активно работает страница «Франциск Скорина». С именами белорусских классиков Якуба Коласа и Янки Купалы также связаны отдельные интернет-площадки. А в этом году как раз Беларусь отмечает 135-летний юбилей этих художников слова. Вот и есть возможность переводчикам, литературоведам с других просторов заглянуть на портал, найти тексты для перевода, познакомиться с новыми литературоведческими, историко-литературными исследованиями, а также по мере необходимости обратиться к иллюстративному материалу. И это при условии, что все материалы высокого уровня, выверенные, лишенные пустой сенсационности.

 

Еще одно важное обстоятельство – портал sozvuchie.by способствует продвижению национальных литератур в широкий мир. Делается это сегодня, конечно, через русский язык как мост для общения. Так что надеюсь на развитие белорусского интернет-проекта. Очень хотелось бы видеть этот электронный продукт – «Созвучие: литература и публицистика стран Содружества» sozvuchie.by – международном гуманитарном порталом.

 

Беседовал Николай БЕРЛЕЖ

Оставить комментарий (0)
Система Orphus

Нас считают

Откуда вы

free counters
©2012-2017 «ЛитКритика.by». Все права защищены. При использовании материалов гиперссылка на сайт обязательна.